Microbioom – feiten

Microbioom feiten

In dit artikel hebben we een overzicht gemaakt van alle feiten met betrekking tot het microbioom:

  • Op dit moment is er geen onomstotelijk bewijs voor oorzakelijkheid. Dit is lastig om te bepalen
  • We worden steriel geboren en ontwikkelen vervolgens complexe microbiele ecosystemen in ons lichaam
  • Samenstelling van het poepmicrobioom verschilt per mens enorm maar in volwassen wel vrij stabiel over een langere tijd
  • De mond is de enige plek in ons lichaam waar botmateriaal – onze tanden en kiezen- door de huid heen steken
  • Darmbacteriën van eeneiige tweelingen en familieleden lijken meer op elkaar dan niet-gerelateerde volwassen
  • De manier van geboren worden, langs de natuurlijke weg of via een keizersnede blijkt voor de start van de ontwikkeling van het microbioom niet zonder betekenis
  • Mensen hebben een individuele en relatief stabiele samenstelling van darmbacteriën
  • De kennis die we hebben over het menselijke darmmicrobioom is voornamelijk gebaseerd op het doormeten van ontlasting. In totaal zijn er meer dan 1.000 verschillende soorten bacteriën in de ontlasting van volwassen aangetoond, waarvan elk persoon slechts enkele honderden soorten bij zich draagt
  • De aanmaak van een neurotransmitter die invloed heeft op onder andere depressie kan worden beïnvloed door toevoeging van bepaalde bacteriën aan het voedsel (in de vorm van probiotica – denk aan Yakult). In fruitvliegen is zelfs aangetoond dat de voorkeur voor een seksuele partner kan worden beïnvloed door de samenstelling van het microbioom
  • Onder laboratoriumomstandigheden is bijvoorbeeld aangetoond dat muizen die getransplanteerd worden met het microbioom van obese of magere muizen vervolgens ook obees worden of mager blijven. Het lijkt er ook op dat het microbioom gedrag kan beïnvloeden – muizen zonder microbioom (germ-free muizen) zijn angstiger en beweeglijker dan normale muizen
  • De bacteriebevolking in je darmen wegen samen een kilo
  • Je belasting bestaat voor een groot deel uit dode darmbacteriën
  • In menselijke darmen worden 100 tot 600 verschillende soorten bacteriën aangetroffen
  • De darmflora ontwikkelt zich in de eerste levensdagen en blijft daarna, uitgezonderd bij ziekten, erg stabiel
  • Jouw microbioom verantwoordelijk is voor ongeveer 10% van je energie
  • Of je ‘normaal’ geboren wordt of met een keizersnee zorgt voor een verschil in je ‘eerste’ microbioom en er zijn bijvoorbeeld aanwijzingen dat een keizersnee leidt tot een licht verhoogd risico op allergieën en astma
  • Antibiotica veroorzaakt een tijdelijke dip in je microbioom
  • Roken heeft een structurele slechte invloed op je microbioom
  • Bij een volwassen man bestaat de darmflora uit 1014 bacteriën (dat is 100 biljoen – tien maal zoveel als het aantal menselijke cellen in een lichaam) met een totaal gewicht van één tot anderhalve kilogram

Bronnen

Alle informatie in dit artikel is afkomstig van verschillende bronnen. Bekijk de volledige lijst van bronnen die gebruikt zijn voor het schrijven van de artikelen op gezondmicrobioom.nl op deze pagina.

Disclaimer

Alle content op deze website is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een (huis)arts.

Hoe ontstaat je microbioom?

De geboorte heeft grote invloed op het microbioom. Tijdens de geboorte via de vagina van de moeder krijgen baby’s in één keer een flinke berg beestjes binnen.

Kinderen die via een keizersnede worden geboren krijgen weliswaar wel wat beestjes binnen via de huid van de moeder, maar dit is onvergelijkbaar met de startvoorraad die de vagina biedt. Het microbioom van baby’s wordt verder verrijkt door borstvoeding. Daarna is het afhankelijk van diverse omstandigheden hoe ons microbioom zich verder ontwikkeld.

Later wordt de samenstelling van het microbioom bepaald door ons dieet (over langere perioden).

Hoe wordt je microbioom beïnvloed?

Zoals eerder gezegd is de wijze van geboorte en borstvoeding van invloed op ons microbioom. Ziekte (vooral in geval van verblijf in een ziekenhuis), leeftijd, ons immuunsysteem en zelfs de mate waarin wij bewegen hebben ook invloed op de samenstelling van het microbioom.

Ons overdreven hygiënische leven heeft ook veel invloed. Door al het poetsen, wassen en bestrijden van beestjes op andere manieren, plegen we continue een aanslag op ons microbioom.

Kijken we echter naar de darmflora, dan zijn het vooral onze voeding en medicijnen (vooral antibiotica) die veel invloed hebben.

Hoe kun je het microbioom beïnvloeden?

Door het eten van vezelrijk voedsel kun je de bewoners van de dikke darm stimuleren, en door het eten van producten met probiotica kun je het microbioom van de dunne darm sterk beïnvloeden

Hoe kun je je microbioom gezond houden?

Van de factoren die het microbioom van de darm kunnen beïnvloeden is voeding de meest belangrijke. Andere levensstijlfactoren waarvan is aangetoond dat deze het darmmicrobioom beïnvloeden zijn:

  • roken
  • stress
  • overgewicht
  • lichamelijke beweging
  • gebruik van antibiotica en andere geneesmiddelen
  • de hormonale cyclus bij vrouwen.

Hoe zorg je voor gezonde voeding voor je microbioom?

Voeding bepaalt in belangrijke mate hoe je je voelt, hoeveel je weegt en hoeveel energie je hebt. Er bestaat een belangrijk verband tussen onze westerse eetgewoontes en de trend in overgewicht, diabetes 2 en allerlei andere vervelende ziektes.

Beestjes in ons lichaam blijven gezond door goede voeding, maar het werkt ook andersom: een gezonde darmflora draagt bij aan een goede vertering van onze voeding. Het microbioom produceert namelijk ook voedingsstoffen. Deze voedingsstoffen zijn voordelig voor de gezondheid van de beestjes zelf (het ene beestje eet de poep van de ander zogezegd), maar ook uiteindelijk voor onze gezondheid (tja, inderdaad: wij hebben voordeel bij de poep van de beestjes).

Een gezonde darmflora helpt ons bijvoorbeeld bij het goed verteren van voedingsstoffen als vezels, het produceren van bepaalde vitamines, regulatie van vetopslag en bij de werking van ons immuunsysteem.

Voeding beïnvloedt de samenstelling en de activiteit van het microbioom in de darm (de darmflora). Dit leidt tot grote individuele verschillen tussen mensen. Zo verandert bijvoorbeeld de samenstelling van het microbioom bij mensen die langdurig een bepaald voedingspatroon hanteren. Veganisten hebben bijvoorbeeld een ander microbioom dan carnivoren.

Hoe beïnvloed het microbioom ons brein?

De conversatie van het darmslijmvlies met de rest van ons lichaam wordt beïnvloed door het darmmicrobioom. Signalen vanuit de darm kunnen direct worden doorgegeven aan de hersenen via de zogenaamde ‘nervus vagus’, een zenuwbaan die het aan de darm gekoppelde zenuwstelsel, ook wel het tweede brein genoemd, verbindt met het centrale zenuwstelsel (onze hersenen).
stemmingsvoedsel of mood foods genoemd.

Angsten en depressies

De bacteriën in onze darm bepalen mede wie er angsten of depressies krijgt. Recente proeven laten zien dat gedrag van dieren te beïnvloeden is door de samenstelling van het darmmicrobioom te veranderen. Angstige muizen veranderden in moedige muizen, en verlegen muizen werden sociaal. Het werd nog spannender toen bleek dat poeptransplantatie van depressieve mensen naar ratten ervoor zorgde dat die ratten tekenen van depressiviteit begonnen te vertonen. Ook studies in kleine groepen mensen geven aan dat toevoeging van specifieke bacteriesoorten aan het dieet, de hersenactiviteit kan beïnvloeden en zo angstproblemen kan onderdrukken. De

Door bacteriële productie van neurotransmitters als serotonine, norepinefrine en dopamine verandert het gedrag en de stemming van de gastheer
Voedsel dat bijvoorbeeld veel van het aminozuur tryptofaan bevat, zoals vlees of vis, maar ook chocola en sommige zaden en noten, kan een rol spelen in het verbeteren van onze stemming. Tryptofaan is een belangrijke grondstof voor de productie van een aantal neurotransmitters, waaronder serotonine dat een positieve stemming stimuleert.

Door consumptie van meer voedingsmiddelen die rijk zijn aan dit aminozuur kan onze stemming verbeteren, waarbij het darmmicrobioom kan bijdragen aan de omzetting van tryptofaan en dus de stemmingsverbetering.

Bronnen

Alle informatie in dit artikel is afkomstig van verschillende bronnen. Bekijk de volledige lijst van bronnen die gebruikt zijn voor het schrijven van de artikelen op gezondmicrobioom.nl op deze pagina.

Disclaimer

Alle content op deze website is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een (huis)arts.

Microbioom en onze gezondheid

Waarom is het microbioom belangrijk?

Als het microbioom ziek is, dan worden wij het ook. De samenstelling van de groep beestjes in ons lichaam wordt in verband gebracht met een steeds groter wordende range aan aandoeningen: obesitas, diabetes mellitus type 1 èn 2, auto-immuunziektes als de ziekte van Crohn en colitis ulcerosa, maar ook darmkanker. Vaak is het microbioom bij deze mensen minder rijk. Dat wil zeggen: minder soorten beestjes (kleine diversiteit) en een afwijkende samenstelling.

Mensen met een rijk microbioom hebben minder last van overgewicht, met name rondom de middel, minder last van insulineresistentie (prediabetes), een beter cholesterolprofiel en minder ontstekingen (inflammatie).

Waarom kan het microbioom verstoord raken?

Wat verstoort je microbioom dan? Nou, best veel. In onze huidige maatschappij zijn er ongelofelijk veel factoren die dit virtuele orgaan kunnen verstoren. Die factoren kunnen er ook voor zorgen dat de diversiteit van al die verschillende bacteriën afneemt.

Denk hierbij aan de rol van antibiotica, een ongezonde levensstijl (roken, weinig beweging), voeding (suiker, junk food), zware metalen en chemicaliën. Maar ook onze hygiënische gewoonten spelen een rol.

Bronnen

Alle informatie in dit artikel is afkomstig van verschillende bronnen. Bekijk de volledige lijst van bronnen die gebruikt zijn voor het schrijven van de artikelen op gezondmicrobioom.nl op deze pagina.

Disclaimer

Alle content op deze website is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een (huis)arts.